Autimatika

Druga energija covjeka se uglavnom nalazi u prirodi. U srednjem vijeku se cesto koristila energija vjetra i vode. Pronalaskom parne mašine zapocinje era industrijske revolucije. Proces proizvodnje postaje sve slozeniji. Rijec automatika dolazi od grcke rijeci autimatos, sto znaci koji se sam događa. Automatizacija doprinosi smanjenju ljudskog rada u savremenoj proizvodnji. Prije same automatizacije potrebno je mehanizovati radni proces. Mehanizacijom se zamjenjuje fizicki rad covjeka, dok covjek ostaje da upravlja mehanizovanom masinom. Robotizacija je jedan od oblika visokoautomatizovanih sistema. Prve masine nastale su usloznjavanjem rucnih alata. Upravljanje njima bilo je vise fizicki nego intelektualni posao. Mehatronika je interdisciplinarno tehničko i stručno područje kojeg čini klasično mašinstvo i klasična elektrotehnika, objedinjeno sa područjem automatike i informatike. Mehanički dijelovu predstavljaju tijelo tehnučkog proizvoda koji ispunjava određene zadatke. Senzori služe da bi određene fizikalne i hemijske veličine osjetile i pretvorile u električne signale. Procesori u računaru obrađuju signale dobijene od senzora u svrhu postizanja određenih ciljeva uz pomoć računarskih programa. Aktuatori pretvaraju signale dobijene od upravljačkog dijela da bi ostvarili neki zadatak. Vec ste naucili da se hidraulicnim sistemom vrsi pretvaranje, prenos i uprovljanje energijom. Oni se koriste za prijenos velikih sila i momenata. Navest cemo samo neke prednosti hidraulicnih sistema: prenos velikih sila sa uređajima malih dimenzija, velika gustoca snage po zapremini, jednostavnost pretvaranja energija medija u mehanicki rad, mala inercija, automatsko prilagođavanje potrebne sile, primjena brzine itd. Hidraulicni sistemi imaju i neke nedostatke. Navest cemo neke od njih: relativno mala iskoristivost u odnosu na mehanicke prenosnike snage, gubici zbog strujanja i curenja tekucine, kasnjenje signala, relativno visoka cijena uređaja i elementa zbog male serije i preciznosti izrade, ogranicene brzine strujanja ulja itd. Pneumatski sistem, koja kao radni medij koriste zrak pod pritiskom, su sigurni, brzi i jednostavni prenosioci. Njihova velika prednost je moguca kontinuirana promjena brzine aktuatora, cistoca, jednostavno odrzavanje sistema i mala tezina elemenata. Pneumatski sistemi imaju i neke nedostatke, kao sto su: kasnjenje signala zbog stisljivostu zraka, skupa proizvodnja stusljivog zraka, buka pri ekspanziji zraka u atmosferu, prenos signala na velike udaljenosti nije moguca zvog gubitka strujanja u cijevima. Zbog prednosti i nedostatka sistemi se cesto kombinuju. Mehanicki sistem kojima se bavimo ove skolske godine je sastavljen iz niza razlicitih uređaja. Kako vidimo iz grafickog prikaza, između ostalog, u sklopu njega su aktuatori i senzori. Aktuatoru predstavljaju vazan dio mehanickog sistema. Aktuatori su uređaji koji pretvaraju elektricne i fluidne ulaze u mehanicke izlaze, kao sto su polozaj sila, ugao ili momenat. Nalaze se između senzora i izvrsnog elementa ili alata. Zahtjeva koristsnje elektricnog naboja, pneumatskog pritiska, hidraulicnog pritiska itd. Jednostavan primjer aktuatora mozemo vidjeti kod dizalice za automobil. U ovom slucaju dizalica je aktuator. Mikroaktuatori su: peizoelektricni, magnetnostriktivni, elektro-hemijski, termalni i memorijsko metalni.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *